คลิกเดียวก็เสี่ยง ภัยเงียบจากโฆษณาบนโซเชียลที่คุณควรรู้
เคยไหม? เวลาที่เราเลื่อนดูฟีดในแพลตฟอร์ม “บ้านฟ้า” (Facebook) แล้วเจอโฆษณาสินค้าหรือบริการที่เราเพิ่งจะสนใจหรือพูดถึงไปเมื่อนานมานี้ แต่เบื้องหลังความสะดวกสบายที่รู้ใจนี้ คือช่องโหว่ขนาดใหญ่ที่มิจฉาชีพใช้เป็นประตูสู่การหลอกลวง..และทุกคลิกของคุณอาจกำลังพาตัวเองเข้าใกล้กับดักนั้นไปอีกก้าว บทความนี้เป็นข้อเตือนใจสำคัญที่จะเปลี่ยนวิธีมองโฆษณาบนโซเชียล
กับดักอัลกอริทึม “คลิกเดียว” เปลี่ยนให้คุณเป็นเป้าหมาย
สิ่งอันตรายที่สุดเริ่มต้นจากสิ่งที่เราทำโดยไม่ทันระวังตัว นั่นคือการ “คลิก” เพียงครั้งเดียว เมื่อคุณคลิกเข้าไปดูโฆษณาที่น่าสงสัย ไม่ว่าจะด้วยความอยากรู้หรือบังเอิญ อัลกอริทึ่มของระบบจะจดจำทันทีว่าคุณมีความสนใจในเรื่องนั้นๆ และจะเริ่มแสดงโฆษณาในประเภทเดียวกันหรือคล้ายคลึงกันให้คุณเห็นบ่อยขึ้น นี่คือช่องทางที่มิจฉาชีพใช้เพื่อเพิ่มการมองเห็นและเข้าถึงเหยื่อได้อย่างง่ายดาย ข้อมูลจากกรุงเทพธุรกิจ ซึ่งอ้างอิงรายงานจากสำนักข่ายรอยเตอร์ระบุว่ามิจฉาชีพการยิงแอดโฆษณาเป็นเครื่องมือหลักในการเข้าถึงเหยื่อในหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการหลอกขายออนไลน์ การชวนลงทุนในธุรกิจต่างๆไปจนถึงการโฆษณาเว็บพนัน กลไกนี้ทำให้เหยื่อเห็นโฆษณาหลอกลวงซ้ำๆ จนอาจหลงเชือในที่สุด
จุดสังเกตเพจมิจฉาชีพฉบับตำรวจสอบสวนกลาง
เกราะป้องกันที่ดีที่สุดคือความรอบรอบ ตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) ได้แนะ 3 จุดสังเกตสำคัญที่คุณสามารถใช้ตรวจสอบได้ทันทีก่อนจะคลิก
- ตรวจสอบโปรไฟล์เพจ ก่อนจะเชื่อหรือคลิปอะไร ให้ตรวจสอบโปรไฟล์ของเพจนั้นๆ ก่อนเป็นอันดับแรก มองหาเครื่องหมายยืนยันตัวตน (verified Badge) และเข้าไปดูข้อมูลในส่วน “เกี่ยวกับ” (About) และ “ความโปร่งใสของเพจ” (Page Transparency) เพื่อตรวจสอบประวัติการสร้างเพจและการเปลี่ยนแปลงชื่อ (ซึ่งเพจมิจฉาชีพมักมีการเปลี่ยนแปลงชื่อบ่อยครั้งเพื่อหนีการตรวจสอบ)
- อย่าคลิกลิงค์แปลกปลอม หลีกเลี่ยงการคลิกลิงค์โฆษณาที่ไม่น่าเชื่อถือ โดยเฉพาะโฆษณาที่ชักชวนให้ลงทุนโดยอ้างว่าจะให้ผลตอบแทนสูงเกินจริงอย่างรวดเร็ว เพราะส่วนใหญ่มักเป็นกลลวง
- เช็คกับหน่วยงานทางการ หากเจอโฆษณาชวนลงทุนที่ดูน่าสนใจเพื่อความปลอดภัย ควรนำข้อมูลไปตรวจสอบกับหน่วยงานที่กำกับดูแลโดยตรงเสมอ เช่น สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) หรือธนาคารที่น่าเชื่อถือ
การ “รายงาน” คือเครื่องมือช่วยสังคม
นอกจากการป้องกันตัวเองแล้ว เราทุกคนยังสามารถเป็นส่วนหนึ่งในการทำให้สังคมออนไลน์ปลอดภัยขึ้นได้ ตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) แนะนำว่า หากพบเห็นโฆษณาที่น่าสงสัย หรือเข้าข่ายหลอกลวง ให้ใช้เครื่องมือที่มีอยู่ในมือกด “รายงาน” (Report) โฆษณานั้นทันที การกระทำเล็กๆน้อยๆ ของเรามีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะทุกการรายงานจะช่วยลดการมองเห็นของโฆษณาหลอกลวงเหล่านั้น และเป็นการช่วยป้องกันไม่ให้เพื่อน ครอบครัว หรือผู้ใช้งานคนอื่นๆ ต้องตกเป็นเหยื่อรายต่อไป ภัยจากโฆษณาบนโซเชียลมีเดีย ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นภัยเงียบที่แฝงมากับความสะดวกสบาย การตระหนักรู้ถึงกลไกของอัลกอริทึม การรู้จักและสังเกตและตรวจสอบก่อนคลิก คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดในการใช้งานโลกดิจิทัล
